Want praten werkt!

Over communiceren zijn ondertussen honderden, duizenden boeken geschreven. Vele boodschappen zijn dezelfde:communiceren kan je leren. Daarvoor is het voldoende als je enkele regels in het achterhoofd houdt. Zo zal je zien dat je, zelfs zonder dat je gesprekspartner op de hoogte is, in staat bent om een gesprek te beïnvloeden.

Hieronder even de belangrijkste communicatieregels op een rijtje. Als je er eentje of enkele uitkiest die jou het gemakkelijkst lijken om toe te passen, zal je zien dat gesprekken al een stuk vlotter verlopen.

Regel 1: houd oogcontact en keer je naar elkaar toe
Luisteren als je ondertussen de krant zit te lezen … werkt niet zo goed.

Regel 2: spreek alleen in ik-zinnen, neem een standpunt in
“Ik zie het zo…”, “Ik voel me gekwetst door …”, “Ik zou graag willen…”
En niet: “Men zegt zo vaak …”, “Wij willen allebei altijd hetzelfde.”

Regel 3: stel alleen échte vragen
Stel geen vragen die een suggestie inhouden of die aangeven dat je niet akkoord bent.
Dus niet: “Zou je niet beter …?”
Spreek je eigen gedachten en ervaringen uit. Dit werkt aanstekelijk.

Regel 4: zorg dat wat je doet en zegt, met elkaar overeenstemmen
Dus niet zeggen dat je iets gaat doen, en dat dan toch niet doen.
Niet: “Mmmm, lekker”, met een opgetrokken neus
Als je authentiek bent in je doen en spreken, wekt dit vertrouwen. Vertrouwen is de basis voor goede communicatie.

Regel 5: lees geen gedachten en interpreteer niet, laat de ander voor zichzelf spreken
Dus niet: “Je houdt toch niet van …”, “Jij doet dit alleen maar uit egoïsme”
Beter is: “Betekent dit dat …?”
Nog beter is het weergeven van je eigen gevoelens en ervaringen. Zoals al eerder gezegd, werkt dit aanstekelijk.

Regel 6: spreek niet in veralgemeningen of definities
Dus niet: “Dat doet een vader toch niet?”, maar wel: “Ik ben bezorgd dat … omdat …”
Dus niet: “Jij bent een slechte moeder”, maar wel: “Ik maak me zorgen over … omdat ik zie …”

Regel 7: test of wat je begrepen hebt ook correct is, door te parafraseren
Parafraseren is in je eigen woorden herhalen wat je denkt dat de ander heeft gezegd.
De ander heeft de kans om al dan niet te corrigeren. Zo vermijd je misverstanden.

Regel 8: bevestig of verbeter de parafrasering van je gesprekspartner
Als je gesprekspartner jouw boodschap heeft geparafraseerd, geef je door een knikje, een “hmhm”, … te kennen dat hij het juist heeft geïnterpreteerd, of je corrigeert. Dus: geen risico op misverstanden meer.

Regel 9: haal geen oude koeien uit de sloot
Praat alleen over het verleden als:
- je er iets wilt uit leren
- je het definitief wilt afsluiten
- je een gezamenlijk goed moment wilt ophalen

Regel 10: gebruik een stopregel als het gesprek uit de hand dreigt te lopen
Bij gevoelige gesprekken kan je samen op voorhand een teken of woord afspreken waarop beide partijen het gesprek onmiddellijk stoppen en bij elkaar uit de buurt gaan. Dat kan je doen als het gesprek te emotioneel wordt, of dreigt uit de hand te lopen, … Beide partijen beslissen op dat moment ook wanneer het gesprek opnieuw wordt opgepakt.

“Van psychoanalyse naar themagecentreerde interactie”, Ruth Cohn
“Helpen bij partnerrelatieproblemen. Het praktijkboek”, Alfons Vansteenwegen